PLAKBOEK 15 : 1939 -1941

2006-04-09T04:30:00.000-07:00

____________________________________________________________
PLAKBOEK 15: 28.01.1939 - jan. 1941
------------------------------------------------------------------------------
Inhoud: Geschiedkundige stukken: P.B. 7, 61, 62, 63.
------------------------------------------------------------------------------
1939.03.07 ? [P.B. 23 L]
Waar de boeren wonen en werken. Van landbouwer tot veehouder.
1939.03.21 G & E ? ma. 21.03.1939 [P.B. 7]
N. Reijn is erfgooier en houdt een lezing over de erfgooiers - geschiedenis in
Hilversum voor de KJMV.
---------------------
1939.12.07 G & E [P.B. 40]
Stad en Lande schaft een droogmachine voor veevoeder aan. De meening onder de
boeren is verdeeld.
1940.03.30 Gecomb. Bladen [P.B. 53 L]
Onteigening van gronden van Stad en Lande ten bate van het waterleidingbedrijf.
(met landkaartje)
--------------------
Bussumsche Courant 14.10.1939
Met tekening van de 'Weg om de Noord'
___________________
1940.05.25 Gecombineerde bladen 25.05.1940 [P.B. 60 ]
Bertha de Gooijer gaat in ruste
Er zijn adressen, waar zij meer dan 40 jaar melk leverde.
NAARDEN.
Het staat zoo onwrikbaar ambtelijk, zoo zonder gevoel voor de historie van het
kleine:
"Lange en langdurige onderhandelingen hebben er tenslotte toe geleid dat door de
gemeente werden aangekocht: het perceel Raadhuisstraat 4, in eigendom
toebehoorende aan mej. G. de Gooijer, voor de som van f 4000.- en de contante
waarde op een op haar leven te sluiten lijfrente groot f ..... per jaar".
En het bedrag van de lijfrente is schaamteloos en zonder consideratie in de
krant gezet. Er zijn zooveel van die kleine, gemeentelijke transacties ...
vrijwel steevast gaan ze in den raad onder de hamer door.
Zoo ook hier.
Maar wat verbergt zich achter die wisseling van eigendom, wat hangt er mee
samen, wat is er het gevolg van?
Het gevolg zal zijn, dat over enkele maanden Bertha de Gooijer niet meer met
haar melkbussen gezien zal worden in de Naardensche straten. En dat is geen
wereldschokkende gebeurtenis in deze dagen, maar het is toch een feit, waaraan
men moeilijk zal kunnen wennen. Want Bertha de Gooijer is zoozeer samengegroeid
met het leven binnen de vesting, dat zij in veel gezinnen als een familielid
geworden is, een, die met de huiselijke omstandigheden bekend is, die
geraadpleegd wordt, omdat zij de kinderen heeft zien opgroeien, huwelijk,
geboorte en uitvaart en nog veel meer, heeft meegemaakt .....
Zoo was er twee jaar geleden een echtpaar in de Bussummerstraat, dat het
40-jarig huwelijksfeest vierde. En Bertha de Gooijer jubileerde mee, want ...
zij bracht op dien dag precies 40 jaar melk in dit gezin. En zoo zijn er in
Naarden nog meer adressen, waar zij meer dan 4 decennia iederen werkdag aan de
deur verschenen is.
Het recht van jubileeren.
Het is wel eens meer gezegd, dat zij, die in het licht der openbaarheid staan,
zij, die een post bekleeden in het gemeenschapsleven, die, hoe dan ook, in het
oog valt, eigenlijk onrechtvaardig bevoorrecht zijn. Automatisch komt er voor
hen een dag, waarop een of ander jubileum aanbreekt, dat gelegenheid biedt tot
officiële erkenning van de waardeering voor de afgelopen jaren van
plichtsvervulling.
Bertha de Gooijer behoort tot hen, die nimmer voor openbare erkentelijkheid in
aanmerking kwamen. Zij is nooit getrouwd gewest, zoodat zelfs geen zilveren
bruiloft haar beschoren was. Zal men het ons dan kwalijk nemen, dat wij , bij
haar afscheid, haar verdiensten eens recht doen wedervaren?
Negen-en-vijftig jaar lang, evenveel jaren als zij thans telt, heeft zij gewoond
in de boerderij, die de gemeente nu gekocht heeft. Haar heele leven ... bijna.
Want zij is niet in dit huis geboren, ze is er "in de wieg" ingedragen, toen zij
enkele maande oud was.
Haar vader huurde eerst de boerderij - die wie - weet hoe oud is - van een
zekere boer Rookhuizen, en kocht haar later aan. Haar vader was een onbetwist
Erfgooier. Hij was in dienst van Stad en Lande, bekleedde den post van
Meentbeambte meer dan 40 jaar lang en was bovendien de "bullenboer", de boer
met de stier, die op zijn koehoorn blies wanneer hij de andere boeren van zijn
aanwezigheid op de meent verwittigen wilde; de typische bulle-hoorn met het
koperen mondstuk hangt nu nog te pronk in de boerderij.
Al vroeg aan den slag.
Haar vader had dus veel andere bezigheden en zoo moest Bertha de Gooijer als
jong meisje al flink de handen uit de mouwen steken, tezamen met haar moeder en
haar zuster Marie. Men denke zich eens in wat het is, iederen winterdag te
moeten opstaan om een uur of 4, en 's zomers, als het vee in het land verkampt
moest worden, een uur vroeger nog ...
Het was geen groot bedrijf, eerst van 7 stuks vee, het aantal waarvoor de
Gooijer schaarrecht had op de Gooische meent bij Ankeveen. Later, na de
grondverbetering, mochten 9 koeien geweid worden en werd de veestapel
uitgebreid. Maar vader de Gooijer werd steeds slechter ter been, en moeder
stierf in 1924, zoodat nu al het werk op de twee zusters neerkwam, terwijl de
oude man van zijn stoel af leiding gaf. Velen zullen zich den ouden,
sneeuwwitten boer herinneren zooals hij daar voor het zijraam zat, uitkijkend
naar het altijd bedrijvig gedoe. Het is nog maar 9 jaar geleden dat hij stierf.
Toen dreven de zusters dus de boerderij, maar enkele jaren later overleed ook
Marie, en bleef Bertha alleen over. En zij gaf het werk er niet aan. Als vrouw
alleen beheerde zij den stal, melkte de koeien en ventte de melk zelf uit ...
dag in, dag uit. En Bertha de Gooijer dreef haar boerderij zoo goed, dat zij
iedere jaar weer, zoolang die instelling bestaat, de stalpremie verwierf van de
Crisis - Zuivelcentrale, met steevast een pluim van de controleur.
Voor het overige heeft zij niet veel op met de ambtenarij, die haar uit Den Haag
is opgelegd. Er is bijkans geen handeling in haar drukke dagindeeling, of die
moet geregistreerd worden.
Een gebaar van Stad en Lande.
Na den dood van den ouden de Gooijer was de boerderij eigenlijk niet meer
schaargerechtigd, want dit recht is slechts in mannelijke lijn erfelijk. Stad en
Lande had echter bewondering voor de wijze waarop 2 vrouwen hier een
boerenbedrijf leidden en stond de zusters toe te blijven scharen, zoolang de
leiding van de boerderij bleef als zij was. Daardoor zullen de koeien van Bertha
de Gooijer dezen zomer nog grazen op de vette weilanden van de meent ter
weerszijden van Fort Ronduit, zoodat zij nog hun beste tbc-vrije melk, kunnen
leveren.
Over melk gesproken: steeds heeft Bertha de melk van eigen koeien uitgevent. Was
er te veel, dan werd er wel eens een kalf "bijgezet", dat later naar de slager
ging. Ook nu staat er daar een in zijn donker hok, donker om blank vleesch te
vormen, met een natte snoet en echte kalveroogen ca. 6 dagen oud. was er te
weinig melk dan moest wel eens worden bijgekocht, maar steeds prefereerde de
klanten melk van Bertha's vee.
Dus deze zomer nog. Want Bertha ziet uit naar het geschikte moment om de loeien
te verkoopen, ze ziet uit naar een geschikte plaats voor een eigen huisje, te
bouwen met de opbrengst van den verkoop der boerderij, een huisje, waar ze hoopt
uit te rusten van haar werkzaam leven.
En er zijn werkelijk menschen in Naarden, die met de handen in het haar zitten,
zoozeer zijn ze eraan gewend, dat Bertha hun melk levert, en zoozeer zien ze er
tegen op, te moeten veranderen ....
"Maar ze misgunnen het me niet", zegt Bertha, en dat slaat op de jaren van rust,
die haar in het vooruitzicht zijn gesteld, en op de lijfrente van de gemeente,
waarvan iedereen nu weet, hoe groot die is. Dat laatste vindt ze maar een matig
genoegen ...
"Maar ze misgunnen het me niet"
Neen, dat zeker niet.
_________________
Gooi en Eemlander 24.05.1940
Uit een zeldzaam boek van het jaar 1750. Over het Gooi en de Tegenwoordige Staat
der Verenigde Nederlanden.
artikelen :
I : 24.05.1940 Gooiland en zijn historie
II : 27.05.1940
III: 28.05.1940 Hoe Gooiland eigendom werd van het klooster te Elten.
IV : 29.05.1940 Geschillen om de grenzen tussen Gooiland en Sticht.
V : 30.05.1940 Naarden, een stad aanzienlijk door haar vestingwerken.
_______________________
1940.05.24 G & E
Gooiland en zijn historie [P.B. 61]
-----------------
1940.05.28 G & E
Hoe Gooiland eigendom werd van het klooster te Elten
-------------------
1940.05.29 G & E [P.B. 62]
Geschillen om de grenzen tussen Gooiland en het Sticht
---------------------
1940.05.30 G & E [P.B. 63]
Naarden, een stad aanzienlijk door haar vestingwerken.

1940.07.28 De Telegraaf 28.07.1940
Duizend zwartbonte koeien, maar de Erfgooier kent zijn eigen besten precies.
[formaat 2x A4 en foto van SPREEUWENKASTEN ]
__________________________
1940.09.20 Bussumsche Courant 20.09.1940
De heer Jan L. van Os overleden. De man die meer dan een kwart-eeuw
secretaris-penningmeester van Stad en Lande was.
Op 68 jarige leeftijd overleden.
Bij zijn zilveren ambtsfeest, toen de heer Luden hem namens de regering het
onderscheidingsteeken van Ridder in de Orde van Oranje Nassau kon overhandigen.
_________________________
1940.09.21 Bussumsche Courant 21.09.1940
Jan L. van Os. Op het eind van 1938, bij de herdenking van het 25 jarig bestaan
van de Erfgooierswet, die verdienste te zien geërd soor zijne benoeming tot
Ridder in de Orde van Oranje Nassau.
_______________________
1940.09 Moormans Periodieke Pers [P.B. 82]
uit :“Alles Electrisch” Twee grasdrogerijen S & L.
__________________________
Opmerking:
Tijdens de Duitse bezetting 16.05.1940 - 05.05.1945 was er een zeer strenge
perscensuur.Over actuele gebeurtenissen MOCHT niet geschreven worden. Alleen het
Wehrmacht bericht MOEST geplaatst worden. Toen de papier schaarste nog niet
zichtbaar was, zocht de schrijvende pers bladvulling. Veel kranten publiceerden
vaak ‘oud nieuws’. Vooral over de landelijke of lokale historie.
____________________________________
F.J.J. de Gooijer
boek-1939-1941
http://gooijer.netfirms.com/
http://gooijer.nl.jouwpagina.nl/

Voor afbeeldingen en foto's, zie:
http://gooiland.vijftigplusser.nl

STAD & LANDE PLAKBOEKEN 15 (1939-1941)

PLAKBOEK 15 : 1939 -1941